Oto znaleźliśmy się w sercu Gór Świętokrzyskich, w parku narodowym. I udamy się dziś na Łysą Górę. To drugi co do wysokości szczyt Gór Świętokrzyskich – mierzy 594 m n.p.m. Znajduje się na nim klasztor Misjonarzy Oblatów oraz Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego (stąd właśnie inna popularna nazwa tej góry – Święty Krzyż).
Wyruszyliśmy z miejscowości Nowa Słupia – prowadzący stąd niebieski szlak na szczyt jest krótki, jego przejście zajmuje około 40 minut. Można jednak urozmaicić sobie wędrówkę, wchodząc niebieskim szlakiem, a schodząc oznaczoną na czerwono ścieżką edukacyjną (tam dowiemy się między innymi o przedchrześcijańskiej historii Łysej Góry). Na niebieskim szlaku, zwanym także Drogą Królewską, znajdują się stacje Drogi Krzyżowej. Trasa wiedzie głównie przez las, a na jej najbardziej stromym odcinku zostały ułożone drewniane schody. Po ich pokonaniu naszym oczom ukazała się wielka polana. Minęliśmy kopiec Adama Czartoryskiego, po czym udaliśmy się w kierunku Sanktuarium. Świętokrzyski klasztor został założony przez benedyktynów, natomiast od 1936 r. należy do Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów. Opactwo liczy sobie wiele lat – mogło powstać nawet przed 12 wiekiem. Obecny kościół św. Trójcy został zbudowany później, w stylu barokowym. W kaplicy Oleśnickich znajdują się relikwie Drzewa Krzyża Świętego, warto odwiedzić także krużganki i wieżę kościelną.
Za Sanktuarium znajduje się rezerwat przyrody „Gołoborze na Łysej Górze”. Kto z lekcji geografii pamięta słówko „gołoborze”? Dla mnie to jedno z tych określeń (obok wietrzenia skał i zjawisk krasowych;-)), które zapadły mi dobrze w pamięć za sprawą mojej wychowawczyni – nauczycielki geografii z powołania. Zabrała naszą klasę na wiele ciekawych wycieczek. W Świętokrzyskim Parku Narodowym gołoborza występują w paśmie Łysogór – na Łysicy i Łysej Górze. Są to rumowiska skalne składające się z gruzu, głazów lub bloków. Co ciekawe, w Górach Świętokrzyskich występują one poniżej górnej granicy lasu, a więc w łagodnym mikroklimacie. Ich nazwa wywodzi się z określa miejsca bezleśne – „gołe od boru”. Świętokrzyskie gołoborza powstały z piaskowca kwarcytowego.
Na Łysej Górze znajduje się najbardziej rozległa w Górach Świętokrzyskich strefa gołoborzy - jest to obszar ochrony ścisłej. Po wykupieniu dodatkowego biletu na teren rezerwatu weszliśmy na specjalną platformę widokową, dzięki której mogliśmy zobaczyć gołoborze z bliska. Na miejscu znajduje się także tablica z oznaczeniami tego, co widać przed nami – horyzont wypełnia w dużej mierze północne przedpole Łysogór.
(2026, wycieczka z września 2022 r.)
